Migrena

Termin migrena definiuje okresowe, naczyniopochodne połowicze, pulsujące bóle głowy.

Migrenowy ból głowy jest jednostronny lub wędrujący. Zwiastunami napadu migrenowego często są zaburzenia trawienne, nudności, wymioty, zaburzenia widzenia, fotofobia i nadwrażliwość na dźwięki. Niekiedy może pojawić się mrowienie w jednym z ramion lub szumy i dzwonienie w uszach. Mogą im towarzyszyć również objawy ze strony układu wegetatywnego jak biegunka, zawroty głowy, zaburzenia odczuwania, nagłe poty lub silne parcie na pęcherz. 

Charakterystycznym zwiastunem jest tzw. mroczek błyszczący objawiający się zamgleniem połowy lub mniej niż połowy pola widzenia z pojawieniem się ruchomych błysków często z tzw. aurą.

Migrena może trwać od kilku do kilkunastu godzin a nawet do paru dni.

Migrena zazwyczaj ma początki w dzieciństwie lub w wieku młodzieńczym a ilość napadów bólu głowy maleje z wiekiem.

Dolegliwość migrenowa obejmuje 20-30% populacji i częściej dotyczy kobiet niż mężczyzn. Migrenowy ból głowy u kobiet występuje częściej w okresie przedmenstrualnym wraz z zatrzymaniem wody i dysfunkcją chłonki,  zanika często w okresie ciąży. U 60% chorych ma uwarunkowania genetyczne.

Przyczyny:

Jedną z hipotez wyjaśniających przyczynowość tej dolegliwości jest zmiana w metabolizmie serotoniny. 

Zauważalny jest wówczas spadek serotoniny w płytkach krwi w trakcie napadu migrenowego i wzrost w moczu jej metabolitu kwasu 5-hydroksyindolowego. 

Podczas napadu migrenowego występują zaburzenia ukrwienia mózgu oraz podrażnienie wegetatywnego układu nerwowego. Ataki migrenowe spowodowane są zaburzeniami procesów związanych z przetwarzaniem bodźców oraz zakłóceniem wydzielania hormonów.

Napady migrenowe bezpośrednio wynikają ze zwężenia tętnic mózgu i naczyń przyległych. W następstwie dochodzi do niedotlenienia. Tętnice głowy najpierw nadmiernie się kurczą, a następnie nagle rozszerzają co wywołuje szereg różnych zaburzeń: widzenia, nadwrażliwość na światło, wspomniane dolegliwości ze strony układu pokarmowego, zmiany nastroju, przemijające odrętwienie jednej części ciała. Po tej fazie naczynia krwionośne w mózgu nagle się rozszerzają, co wywołuje zwykle pulsujący ból obejmujący jedną stronę głowy. Ból może nabrać charakteru ciągłego i rozszerzyć się na całą głowę.

Migrenę może wywołać stres, brak snu, nadmierne reakcje emocjonalne, ale także zbyt długie spanie, nadmierny hałas, intensywne oświetlenie, niewłaściwa dieta, menstruacja, przyjmowane leki. Ponadto zmęczenie, gwałtowne zmiany trybu życia lub podróże samolotem oraz używki tj. czynne lub bierne palenie tytoniu, picie alkoholu

 a nawet niektóre owoce cytrusowe. Ponadto sztuczny słodzik (aspartam) zawiera fenyloalaninę, która powoduje zwężenie naczyń krwionośnych.

Intensywność ataku migrenowego połączona jest często ze zmianami pogody. Warunki klimatyczne takie jak przechodzenie frontów atmosferycznych ciepłych i chłodnych, przesuwanie się obszaru ciśnienia, burze a nawet smog. Nasilanie się ataków migrenowych występuje zazwyczaj u chorych w okresie wiosennym i jesiennym.

U pacjentów przyjmujących leki syntetyczne na napadowe bóle migrenowe może dojść do lekozależności, a co z tym związane z czasem do uszkodzeń nerek i wątroby.

Napad migreny, gdy już się pojawi, rzadko kiedy może być zupełnie przerwany ale możliwe jest zmniejszenie związanych z nim dolegliwości. Pierwszą czynnością jest przerwanie lub znaczne ograniczenie aktywności, położenie się w cichym, nieoświetlonym pokoju. 

W przypadku napięciowego bólu głowy o mniejszym natężeniu  skutecznym sposobem jest zajęcie się niemęczącą ale absorbującą uwagę, atrakcyjną lub ulubioną czynnością. Może to być pielęgnowanie kwiatów, słuchanie nastrojowej muzyki itp.

Naturalne metody w zapobieganiu i leczeniu migreny

* *Stymulacja mechaniczna**

Masaż skroni czubkami palców oraz uciskanie nasady nosa kciukiem i palcem wskazującym. Okolice skroni są rozciągane wolnymi, niezbyt silnymi ruchami aż do nasady włosów. Jeżeli skóra wyraźnie przesuwa się do tyłu, to siła nacisku palców jest odpowiednia.

Po kilku pociągnięciach skroń rozgrzewa się a ból zazwyczaj ustępuje.

Masaż akupunktowy skroni w punkcie Tai Yang (Słońce). Mieści się on w zagłębieniu tuż poniżej zwnętrznego łuku brwiowego, mniej więcej półtorej szerokości palca do tyłu głowy. Punkt ten wykorzystujemy do akupresury. Najpierw masuje się skroń po stronie mniej bolesnej a potem po stronie bardziej bolesnej.

**Wcieranie mazideł** zawierających mentol, kamforę i olej lulkowy

**Stymulatory elektryczne płytkowe**

**Metoda dr. Alfreda Baumgartena**

• Zapewnienie absolutnego spokoju
• Obmycie górnej części ciała (grube płótno (50x50) zanurzone w zimnej wodzie z octem  szklanka octu na 1 litr wody). Kolejno prawa ręka, szyja i kark, klatka piersiowa i brzuch aż do pępka. Na końcu czynności lewa ręka i plecy do wysokości grzebienia miednicy.

Powyższe czynności nie powinny trwać dłużej niż 1 minutę.

Nie osuszając pacjenta położyć go do ciepłego łóżka (wcześniej nagrzanego) i przykryć po szyję. Ma tak leżeć do następnego zabiegu przez około godzinę

• Po godzinie ponowne obmycie górnej części ciała
• Zaraz po tym zabiegu owinąć łydki ręcznikiem zmoczonym w zimnej wodzie z octem. Okłady powinny trwać 30min. Przykrywamy lekką kołdrą.
• Położyć na brzuch złożony poczwórnie ręcznik namoczony w zimnej wodzie z octem. Okłady powinny trwać 30min.Przykrywamy lekką kołdrą.
• Jednocześnie zażywać co godzinę 10 kropli walerianowych na łyżeczkę gorącej wody.
• Wyciszenie cierpiącego i sen.

Zioła

**Ziele maruny**

Ziele maruny i sok ze świeżego ziela, dzięki obecności partenolidu, hamuje agregację płytek krwi i uwalnianie serotoniny wywołane ADP i adrenaliną. Monoterpeny i seskwiterpeny działają rozkurczowo na mięśnie gładkie. Powyższe działanie jest korzystne w zapobieganiu bólom migrenowym. Dawkowanie (według WHO) doustnie, dobowo wyciąg zawierający 0,2-0,6mg partenoidu.

** Sok z dziurawca**

Przyjmuje się 2 x dziennie po łyżeczce na kieliszek wody

**Kwiatostan lipy**

2 łyżki kwiatów lipy zalać 2 szklankami wody i odstawić na 15min. Pić po ½ szkl. 1-3 x dziennie.

**Ziele jemioły- Intrakt**

20-40 kropli na 50 ml wody 2-3 x dziennie przez kilka tygodni.

** Mierznica czarna- wyciąg**

1 łyżeczka na 100ml wody 3 x dziennie przez 2 tygodnie.

**Lepiężnik różowy**

Petazyna zawarta w kłączu lepiężnika hamuje uwalnianie serotoniny przez blokowanie receptora 5-HT. Surowiec jest bardzo rzadko stosowany w lecznictwie i tylko w preparatach pozbawionych hepatotoksycznych alkaloidów pyrolizydynowych.

**Kłącze żółtego jaśminu**

W Polsce z uwagi na brak pełnej dokumentacji medycznej i toksyczność surowca nie został zarejestrowany.

**Lawenda**

Napar z 1-2 łyżek stołowych kwiatów. Zaparzać 10-15min.

Mieszanka ziołowa Nr 1 do naparów po 20g: kwiaty lawendy, liść melisy, ziele rozmarynu lekarskiego, ziele złocienia maruny, kwiaty wiązówki błotnej lub pąki topoli czarnej. Terapia 3- tygodniowa 3x dziennie po filiżance naparu.

Mieszanka ziołowa Nr2 do naparów po 10g: aloes, macierzanka, kwiat bzu czarnego, korzeń dzięgla. Łyżeczkę rozdrobnionych i wymieszanych ziół gotować przez 5 min zalewając szklanką wody. Pić 2 x dziennie.

Preparaty dostępne na rynku:

Mariomigram (Phytopharm Klęka)

Migrenol (Sanofil- Synthelabo)

Klosterfrau Franzbranntwein-Gel ( Klosterfrau)

Bellergot (Herbapol Wrocław)

Coffecorn Forte ( Filofarm)

Coffecorn Mite (Filofarm)

Gynergene Cafeine (Novartis)

Cafergol-PB (Novartis)

Petadolex kaps.

Petaforce V kaps.

  Ruta (Herbamedicum)

Mierznica czarna (Herbamedicum)

Stoperan bólu na migreny (Herbamedicum) 

Bibliografia:

1. Tadeusz Rozniatowski Dr.Poradnik lekarski. Biblioteka "Rolnika Polskiego". Warszawa 1948

2.  Bolesław Zaremba Dr. Lekarski Poradnik Domowy. PZWL. Warszawa 1964

3.  Muszyński Prof.Dr.  Ziołolecznictwo i leki roślinne (Fitoterapia). PZWL. Warszawa 1954

4.  A. Simon Dr med. Medycyna Ludowa czyli Treściwy pogląd na środki ochronne, poznawanie i leczenie chorób. Poradnik Lekarski dla wszystkich stanów według najnowszych źródeł. Nakładem Michała Glucksberga Księgarza. Warszawa 1860.  

5. Paweł Pastok. Kompendium leków naturalnych. Medyk. Łódź 2000

6. Leonard de Verdmon Jacque. Kuracja roślinna. M.ARCT. Warszawa 1936

7. M.E. Senderski. Ziołowe receptury na zdrowie. M.E. Senderski. Podkowa Leśna 2011

8. Dietrich Frohne. Leksykon roślin leczniczych. MedPharm Polska. 2010

9. Eliza Lamer-Zarawska, Barbara Kowal-Gierczak, Jan Niedworok. Fitoterapia i leki roślinne. PZWL. Warszawa 2014

10.  Kazimierz Janicki Prof. dr hab. med.,  Wojciech Rewerski dr med. Medycyna naturalna. PZWL. Warszawa 1991

11. Sarah E. Edwards, Ines de Costa Rocha, Elizabeth M. Williamson, Michael Heinrich. Red. naukowa Mirosława Krauze-Baranowska. Fitofarmaceutyki oparte na dowodach naukowych kompendium leczniczych produktów ziołowych. PZWL. Warszawa 2022  

12. Lutz Koch. Czy jesteś meteopatą? Jak uodpornić się na wpływy pogody. Interspar. Warszawa 2006 

13. Adam Paluch. Świat roślin w tradycyjnych praktykach leczniczych wsi polskiej. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego. Wrocław 1984

14. Ulf Bohmig. Nasze zdrowie poradnik dla całej rodziny. Świat Książki. Warszawa 1996

 

Dziękuję za poświęcony czas. Mam nadzieję, że przytoczone powyżej metody pomogą cierpiącym na tę dolegliwość.

Następnym tematem posta będzie łuszczyca.

Wasza zielarka

Jolanta Semeniuk